AZƏRBAYCAN ÜMUMTƏHSİL KURİKULUMU ÜZRƏ MÖVCUD VƏZİYYƏT VƏ TƏKMİLLƏŞDİRİLMƏYƏ EHTİYACI OLAN SAHƏLƏR
Annotasiya. Bu tədqiqatın məqsədi müəllimlər və inzibatçılar da daxil olmaqla müxtəlif maraqlı tərəflərin rəyləri əsasında sorğular və statistik araşdırmalar, təhlillər aparmaqla Azərbaycanın ümumtəhsil kurikulumunun effektivliyini qiymətləndirməkdir. Məlumatların toplanması üçün istifadə olunan əsas metodlara strukturlaşdırılmış sorğular və anketlər daxildir ki, bunlar kurikulumun müxtəlif aspektləri ilə bağlı fikirlərini toplamaq üçün geniş təhsil mütəxəssislərinə paylanmışdır. Sorğular kurikulum yeniləmələrinin vaxtında çatdırılması, müəllimlərin kurikulum dizaynında iştirakı və təhsil işçilərinin peşəkar inkişafının adekvatlığı kimi mövzulara yönəlmişdir. Sorğuda həm formativ, həm də yekun yanaşmalar daxil olmaqla mövcud qiymətləndirmə sistemlərinin effektivliyi və rəqəmsal resursların tədris prosesinə inteqrasiyası barədə fikirlər müəyyən edilmişdir. Toplanan məlumatlar əsas tendensiyaları və nümunələri müəyyən etmək üçün statistik metodlardan istifadə etməklə təhlil edilmişdir. Nəticələr göstərdi ki, respondentlərin əksəriyyəti tədris planının ümumilikdə məktəb məqsədləri ilə uyğunlaşdırıldığını və faydalı həyat bacarıqları təmin etdiyini düşünsə də, müəllimlərin innovativ tədris metodlarından istifadəyə hazırlığı və rəqəmsal resurslardan səmərəli istifadə kimi sahələrdə nəzərəçarpacaq boşluqlar var idi. Sorğuda bir çox müəllimin tədris planını effektiv şəkildə tətbiq etmək üçün kifayət qədər təlim və ya dəstək almadıqlarını hiss etdiyi vurğulandı. Sorğunun nəticələri müəllimlərin peşəkar inkişafının artırılması, tədris materiallarının müasir pedaqoji tələbləri əks etdirmək üçün yenilənməsi və rəqəmsal vasitələrin və inklüziv təhsil təcrübələrinin inteqrasiyasının gücləndirilməsi kimi təkmilləşdirilməli sahələri müəyyən etmək üçün istifadə edilmişdir. Tədqiqat nəticəsində belə bir nəticəyə gəlinir ki, Azərbaycanın ümumtəhsil tədris planı əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə etsə də, onun effektiv tətbiqini və müasir təhsil standartlarına uyğunlaşdırılmasını təmin etmək üçün davamlı səylər göstərilməlidir.
Açar sözlər: ümumtəhsil kurikulumu, kompetensiya əsaslı təlim, şagirdyönümlü yanaşma, qiymətləndirmə sistemi, diferensial təlim, inklüziv təhsil, rəqəmsal resurslar, müəllim hazırlığı.
